Herfst in Gorssel: wandelen langs de IJssel, kunst kijken en 's avonds de kachel aan

Gorssel ligt tussen Zutphen en Deventer, op de plek waar de IJssel een wijde bocht maakt. Het dorp is klein en welvarend, met oude lanen, landgoederen en een museum dat bezoekers uit het hele land trekt. In de herfst kleurt het bos rond het dorp en staat de rivier hoog. Het is de beste tijd om te komen.

De Gorsselse Heide

Ten oosten van het dorp ligt de Gorsselse Heide, een voormalig militair oefenterrein dat is teruggegeven aan de natuur. Het gebied is hersteld met natte heide, vennen en open zand. Een gemarkeerde route van een paar kilometer voert er omheen. Na regen zijn de paden drassig. Trek laarzen aan of stevige schoenen.

In het vroege najaar hangt er ‘s ochtends mist boven de vennen. Fotografen staan er dan voor zonsopgang. Wie later komt, heeft de ruimte vaak voor zich alleen.

Langs de rivier

De uiterwaarden bij Gorssel horen tot de mooiste stukken van de IJssel. Vanaf de dijk kijk je over grasland, oude rivierarmen en knotwilgen. Het veer brengt wandelaars en fietsers naar Wilp aan de overkant. Bij hoog water vaart het niet. Kijk dat vooraf na.

Fietsers volgen de dijk naar Deventer in het noorden of Zutphen in het zuiden. Beide Hanzesteden liggen op minder dan een uur trappen en zijn een dag op zich waard. Een paar aanwijzingen voor onderweg:

1. De dijkweg wordt gedeeld met auto’s en is op zondag druk.
2. In de dorpen Epse, Joppe en Eefde zijn cafés langs de route.
3. De trein tussen Zutphen en Deventer rijdt langs Gorssel maar stopt er niet.

Museum MORE

In het voormalige gemeentehuis aan de Hoofdstraat zit Museum MORE, het museum voor modern realisme. De collectie omvat werk van Carel Willink, Pyke Koch, Charley Toorop en Jan Mankes. Het gebouw is uitgebreid met ruime, lichte zalen. De wisselende tentoonstellingen zijn van hoog niveau. Trek er twee uur voor uit en drink daarna koffie in het museumcafé.

Het museum heeft het dorp veranderd. Op zondagen staan er bussen voor de deur en is het in de Hoofdstraat druk. Doordeweeks is het rustiger.

De avond valt vroeg

Gorssel heeft een handvol restaurants en een hotel met een goede keuken. Reserveer in het weekend. Na het eten is het donker en stil. Straatverlichting is er in het buitengebied nauwelijks, en dat is precies waarom mensen hier komen. Bij helder weer zie je meer sterren dan in de stad.

Wie een huisje huurt of op bezoek is bij familie, brengt de avond binnen door. Met een boek, een bordspel of een film. Voor wie iets anders zoekt, is er het scherm.

Van de IJssel naar de Olympus

Gates of olympus is een gokkast die zich afspeelt op de berg van de Griekse goden. Zeus staat naast het speelveld en gooit af en toe een bliksemschicht. Het veld telt zes rollen en vijf rijen. Winlijnen ontbreken. Acht of meer dezelfde symbolen op een willekeurige plek vormen een winst, waarna ze verdwijnen en nieuwe symbolen naar beneden vallen.

Tussen de symbolen vallen gekleurde bollen met een vermenigvuldiger, van twee tot vijfhonderd keer. In het basisspel tellen ze alleen voor de draai waarin ze verschijnen. In de gratis draaien, die starten bij vier scatters, worden alle vermenigvuldigers opgeteld en blijven ze de hele ronde staan. Daar zit de grote uitbetaling. Het spel heeft een hoge variantie, en veel draaien leveren niets op.

Een dorpse maat houden

Wie wil gokken online, doet dat bij een aanbieder met een vergunning van de Kansspelautoriteit. Daar zijn limieten voor stortingen en speeltijd verplicht, en is de leeftijdsgrens achttien jaar. Stel vooraf een bedrag vast. Een tientje is voor een avond genoeg. Is het op, dan leg je de telefoon weg.

Gorssel is geen plek voor grote gebaren. Een wandeling over de hei, een middag tussen de schilderijen, een bord eten en vroeg naar bed. Dat een avond daartussen ook een kwartier op de Olympus kan bevatten, verandert daar weinig aan. Morgen staat de mist weer boven de vennen.